Treinbegeleiders zijn de voorbije jaren almaar meer het slachtoffer van geweld. Liefst gemiddeld zes NMBS-personeelsleden krijgen er per dag mee te maken. En dat zijn dan nog enkel de officiële cijfers, want in werkelijkheid liggen ze nog veel hoger omdat niet alle incidenten worden aangegeven. In de helft van de gevallen gaat het om mensen zonder treinticket die dan bij controles overgaan tot geweldpleging, met als gevolg vaak ernstige verwondingen voor het personeel. Het is voor de treinbegeleider blijkbaar dagelijkse kost. Wat u hierna zal lezen, is vaak ronduit choquerend. Daders worden te weinig vervolgd en de straffeloosheid weegt bij de treinbegeleiders erg zwaar. Je vraagt je af of de NMBS dergelijke toestanden nog één dag langer kan dulden. Het verhaal van treinbegeleider Jonathan Raes is ronduit hallucinant en we brengen het hierna dan ook in een onversneden vorm, direct en duidelijk.
Jonathan Raes (36) woont in Nieuwerkerken, een deelgemeente van Aalst. Tien jaar geleden begon hij als treinbegeleider bij de NMBS. Hij is gestationeerd in het depot van Aalst, dichtbij huis dus. Hij is vader van twee kinderen, een derde is op komst. Jonathan is VSOA-afgevaardigde en penningmeester van de Regio Noord-West.
Hij koos voor de NMBS omdat het bedrijf werkzekerheid en doorgroeimogelijkheden biedt. Een treinbegeleider controleert natuurlijk in de eerste plaats je treinticket. Maar de dienstverlening spreekt hem in zijn job erg aan. Behulpzaam en ondersteunend zijn voor de reizigers is voor hem de belangrijkste opdracht van een treinbegeleider. Maar ook informatie geven, een praatje maken, horen er ook bij. Het is heel motiverend als de klanten tevreden zijn.
Bij dit alles is het vooral zaak om kalm te blijven, want de job van treinbegeleider is niet altijd een pretje. Hij of zij krijgt geregeld te maken met lastige klanten, die geweld en intimidatie niet schuwen. In zijn tienjarige carrière was Jonathan getuige van persoonsongevallen, zelfmoorden en agressie. Bij één van die aanvallen met fysiek geweld wou hij een aangevallen collega helpen, deze werd bijna gewurgd, en door hulp sloeg Jonathans duim en pols om en zit hij nu al twee maanden ziek thuis.
Waanzin
“Op de lijn Liedekerke-Denderleeuw controleerde mijn collega een reiziger. Ik zie in de verte in de treinwagon dat er iets gaande was. Ik belde meteen de ‘SOC’ (Security Operations Center) terwijl ik naar mijn collega toeging en heb de dader van hem af proberen te trekken toen hij mijn collega wurgde. Daardoor heb ik mijn duim en pols omgeslagen. In Denderleeuw was Securail, de veiligheidsdienst van de NMBS, net iets te laat, en de dader kon op zijn gemak weglopen. We hebben klacht ingediend bij de politie maar die werd nadien geseponeerd omdat men de dader niet kon identificeren... .”
“De procedures bij het melden van zo’n incident zijn bijzonder ingewikkeld. Je moet tal van telefoontjes plegen. Dus één hulpnummer zou al veel helpen. Ik moest een klacht indienen bij de politie van Aalst, omdat ik daar woon. Maar mijn collega kon enkel in zijn woonplaats Brugge bij de politie een klacht indienen. Dus niet in Aalst zelf waar het incident plaatsvond. Na het indienen van de klacht en de ondervragingen moest ik contact opnemen met mijn collega uit Brugge om aan hem het pv-nummer van zijn klacht te vragen om dit dan door te geven aan de politie van Aalst die het koppelde aan mijn pv zodat ze samen in het dossier zaten voor het parket van Dendermonde, omdat die twee klachten anders nooit zouden samenkomen. Dit is toch pure waanzin.”
“Je blijft dan met een gevoel van machteloosheid achter. Ik ken collega’s die hun job hebben opgegeven omdat ze het geweld niet meer aankonden. Er waren er bij die op het perron in elkaar werden geklopt en geen enkele van de omstaanders-reizigers bood hulp. De treinbestuurder is uit zijn bestuurdershokje moeten komen om te kijken waarom zijn trein maar niet mocht vertrekken. Hij zag zijn treinbegeleider op de grond liggen en heeft de ambulance moeten bellen.”
Interview door Bert CORNELIS en Cindy WILLEM voor het magazine Argument.