Pensioenhervorming “Arizona” raakt hard

Pensioenhervorming “Arizona” raakt hard: vooral spoorpersoneel en ambtenaren zijn de dupe

Op 23 juli 2025 stelde de federale regering haar nieuwe pensioenhervorming voor. Onder de naam “Arizona” wordt het ambtenarenpensioen drastisch hervormd. Wat op papier klinkt als “eerlijker en betaalbaarder”, betekent in de praktijk: langer werken voor minder pensioen. Vooral spoorpersoneel en andere ambtenaren worden zwaar getroffen.

Wat verandert er? En wat betekent dat voor jou?

1.  Einde aan vervroegd pensioen voor treinpersoneel

Tot nu konden treinpersoneel en ander spoorpersoneel vroeger met pensioen door de zware aard van hun beroep. Dit wordt volledig afgeschaft.
Wat betekent dit?
Je zal langer moeten werken, ondanks het fysiek en mentaal zware werk. De erkenning van “zware beroepen” wordt hier gewoon opzijgeschoven.

2.  Pensioenberekening over hele loopbaan (niet meer de laatste jaren)

Voorheen werd het pensioen berekend op basis van de laatste 4 jaar loon (bij spoorwegen) of 10 jaar (bij andere ambtenaren). Nu wordt het gebaseerd op het gemiddelde over 45 jaar.
Wat betekent dit?
Wie carrière opbouwt met lagere lonen in het begin (zoals velen), krijgt een lager pensioen dan nu. Vooral wie de laatste jaren promotie maakte of zwaarder werk opnam, wordt benadeeld.

3. Afschaffing gunstregelingen zoals tantièmes

Het spoorpersoneel kon vroeger sneller pensioenrechten opbouwen via gunstige tantièmes (bv. 1 jaar werken = 1,25 pensioenjaar). Die regeling verdwijnt volledig.
Wat betekent dit?
Je moet meer jaren werken om aan hetzelfde pensioenbedrag te komen. Jaren dienst tellen niet meer “extra” mee. Dit treft vooral treinpesoneel, seingevers, onderhoudspersoneel en veiligheidsfuncties.

4. Afwezigheden tellen niet of minder mee

Ziekte, loopbaanonderbreking of deeltijds werken tellen in de laatste jaren voor je pensioen niet meer automatisch mee. Wie dus noodgedwongen deeltijds moet werken door gezondheid of gezinszorg, verliest pensioenrechten.
Voor spoorpersoneel (waar nacht-, weekend- en ploegenarbeid gebruikelijk is), is dit een forse bestraffing van wie het fysiek niet meer aankan op latere leeftijd.

5.  Perequatie verdwijnt

Tot nu kregen gepensioneerde ambtenaren automatisch een aanpassing van hun pensioen als hun collega's in actieve dienst een loonsverhoging kregen. Dat systeem – de perequatie – wordt afgeschaft.
Wat betekent dit?
Gepensioneerde spoorarbeiders en ambtenaren verliezen jaarlijks koopkracht, zeker in tijden van hoge inflatie.

6.  Strengere voorwaarden voor vervroegd pensioen

Vanaf 2027 geldt: wie vroeger wil stoppen, moet 42 jaar gewerkt hebben, elk jaar minstens 234 dagen. Dat komt neer op bijna voltijds werken, elk jaar opnieuw.
Wat betekent dit?
Wie deeltijds werkte om gezin of gezondheid te combineren met werk, valt uit de boot. En wie vroeg begon maar wegens zware arbeid op z’n 60e wil stoppen, krijgt een lagere pensioenuitkering.

7. Bonus/malus-systeem

Wie vroeger stopt dan de wettelijke pensioenleeftijd, krijgt minder pensioen (malus). Wie langer doorwerkt, krijgt een bonus.
Probleem: spoorpersoneel en ambtenaren worden gestraft als ze niet kunnen blijven werken tot 67 jaar, ook als hun job fysiek of mentaal te zwaar wordt.

8. Afschaffing ziektepensioen

Tot nu konden ambtenaren met langdurige ziekte op pensioen wegens medische ongeschiktheid. Dat wordt afgeschaft. Voortaan moeten ze door de ziekteverzekering en medische controles, zoals in de privésector.
Voor wie ernstig ziek is of een zwaar arbeidsongeval had, wordt de toegang tot een pensioen moeilijker en onzekerder.

Minder rechten, meer onzekerheid
De regering noemt dit een hervorming “in naam van de gelijkheid”. Maar wat we zien is: rechten worden afgebouwd zonder rekening te houden met de realiteit van zware beroepen zoals bij de spoorwegen of in de openbare sector.

Wat zeggen wij als vakbond?

Wij vinden deze hervorming onaanvaardbaar in haar huidige vorm.
Ze ondermijnt de bescherming van werknemers in zware beroepen.
Ze ontkent de realiteit van wie jarenlang nacht- en weekendwerk doet.
Ze bestraft wie deeltijds werkt uit noodzaak.
Wij blijven strijden voor:
•    Echte erkenning van zware beroepen.
•    Behoud van eerlijke pensioenberekening.
•    Gelijke behandeling betekent niet nivellering naar beneden.